امروز : پنجشنبه 31 خرداد ماه 1397
ساعت:
پایگاه آموزشی مقابله با مصدومیت - تروما

فرهنگ ترافيکي نيازمند آموزش

نگاهي به ضعف فرهنگي در حوزه ترافيک شهري

فرهنگ ترافيکي نيازمند آموزش

Image result for ‫فرهنگ ترافيکي‬‎

رضا رمضاني
امروزه نيز استفاده از وسائل نقليه جزء جداناپذيري از زندگي روزمره مردم شده است اما بکارگيري وسايط نقليه همراه با فرهنگ سازي براي استفاده از اين وسائل نبوده است. نحوه رانندگي، فرار از مقررات، زرنگي هاي نامعقول، پرخاشگري و تعرض، ويراژ دادن، سرعت هاي زياد و غير مجاز ، بوق ممتد و گوش خراش، استفاده از تلفن همراه در حين رانندگي و ... همه و همه عناصر نامطلوب فرهنگي در حوزه ترافيک در کشورما هستند. معضلات و حوادث ترافيکي درمجموع پديد آورنده فاجعه عظيمي براي جامعه ماست. يک فاجعه ملي که هر سال 2 تا 3 درصد ثروت ملي را نابود مي کند و از اين نظر آسيبي قابل توجه به روند توسعه اقتصادي کشور وارد مي کند. به موازات اين خسارت هاي اقتصادي، هر ساله تعداد زيادي از انسان ها بر اثر اين حوادث کشته يا از کار افتاده مي شوند و زيان هاي اجتماعي غير قابل جبراني بر پيکر جامعه وارد مي شود.موضوع حمل ونقل وترافيك كه امروزه به عنوان يك پديده سياسي – اجتماعي نقش بسيار حساس ومهمي در كيفيت وساختار اقتصادي – اجتماعي يك جامعه ايفا مي نمايد، اساس زندگي نوين شهري ونيازهاي جابجايي انسان را شكل مي دهد. انسان متمدن امروزي بايد بداند در روند تكامل شهرها ، توسعه سيستم حمل ونقل به كجا مي رود وچنانچه در بكارگيري واستفاده از اصول شهر سازي وترافيك كمي غفلت كند ، ناگزير وضعيت نسل كنوني وآينده را با خطرات بسياري مواجه مي سازد.رفتار ترافيکي به عنوان بخشي از فرهنگ عمومي ، بيان کننده ميزان تبعيت يا عدم تبعيت اکثريت افراد يک جامعه از قوانين ترافيک ، هنجار هاي ترافيک و معيارهاي ضروري براي تردد و جابجايي افراد و وسايل نقليه مي باشد که بر جامعه حاکم است.از جمله ويژگي هاي مهم عناصر فرهنگ عمومي از جمله رفتار ترافيکي اين‌است که هر باور يا رفتار ، نيازمند زمان طولاني است تا به عنوان يک عنصر فرهنگي پذيرفته شود . حذف يک عنصر فرهنگي نيز به زمان طولاني و تمهيدات و زمينه سازي هاي فراوان نياز خواهد داشت . اگر تمامي امکانات و برنامه ريزي ها در يک جامعه بسامان متوجه امور فرهنگي ( به معناي عام آن ) باشد، مسائل سياسي ، اجتماعي ، اقتصادي و … نيز تحت تاثير حوزه فرهنگ، خود را با نياز هاي جامعه هماهنگ خواهند کرد و غفلت از مسائل فرهنگي و زير بنايي جامعه نيز همانند بنا نهادن خانه بر بنيادي سست است که با کمترين نسيم ، امکان فرو ريختن آن وجود دارد.

سعيد کشفي، مديرگروه مديريت ترافيکي دانشکده راهور دانشگاه علوم انتظامي ‌امين،درباره مسائل و چالش‌هاي آموزش ترافيک در کشور مي گويد:"مشکلات اساسي کشورهاي در حال توسعه در ضعف تعامل و هماهنگي، آموزش و فرهنگ است لذا ارکان ترافيک شامل آموزش، اجراي مقررات، مهندسي ترافيک و شرايط محيطي و اقليمي ‌مي‌شود. بسياري از مشکلات مربوط به حمل و نقل ترافيک را ناشي از رفتار مصرف‌کنندگان است و علت اصلي آن عدم آگاهي، نداشتن آموزش کافي و فقدان وجدان اجتماعي نسبت به حقوق ساير استفاده کنندگان است.کشفي بر آموزش آگاهانه و هدفمند براي تغيير نگرش و رفتار مخاطب به صورت مداوم در جهت تداوم فرهنگ‌سازي تاکيد کرد".او معتقد است:"آموزش ترافيک در کشورهاي توسعه‌يافته از جمله آلمان، سوئيس و هلند از طريق مدارس و مواد درسي با عنوان درسي ترافيک و امنيت عبور و مرور تدريس مي‌شود و اين ناشي از توجه آن‌ها به آموزش، تبليغات و آگاهي، اصلاح ساختارها در سازمان‌ها و توجه به نگرش و ارزش‌ها است."وي در خصوص چالش‌ها و راهکارهاي اين مسئله مي گويد:"نبود متون خاص در حوزه آموزش ترافيک، عدم اصلاح فرآيندها، وجود اشکالات فني، نبود محتواي کافي و مناسب، عدم نيازسنجي و مخاطب‌شناسي و تصور آموزش به عنوان هزينه و نه فايده از جمله چالش هاي پيش روي اين مسئله است و فرهنگ توجه به قبح تخلفات رانندگي، اصلاح فرآيندها، مشخص کردن متولي آموزش ترافيک در کشور، نيازسنجي آموزشي در حوزه ترافيک، تهيه و تدوين متون آموزش ترافيک در مدارس و دانشگاه‌ها از جمله راهکارهاي آن است".

با تاکيد بر اينکه يکي از راه هاي فرهنگ سازي، آموزش است بايد از همه ابزار هاي موجود از جمله ابزار هنر، رسانه و آموزش چهره به چهره به فرهنگ سازي ترافيک در جامعه پرداخته شود.بديهي است با برنامه ريزي دقيق آموزش فرهنگ ترافيک مي‌توان از معضلات فوق کاسته و به کاهش تصادفات، افزايش ضريب ايمني در عبور و مرور و ترافيکي روان دست يافت.

به‌جاي دست انداز سازي بايد فرهنگ سازي کنيم. راه مبارزه با رانندگان قانون شکن، نصب سرعت گيرو قبض جريمه هاي سنگين نيست، ابطال گواهينامه و توقيف اتومبيل و کنترل هاي شبانه و آشنايي با فرهنگ درست رانندگي کردن و رعايت حقوق ديگران است.مي توان به جاي صرف هزينه هاي ميلياردي براي ساخت و نصب سرعت گيرهاي پلاستيکي وتپه هاي پرش در خيابان هاي شهر که هيچ تاثير محسوسي در رفع مشکل ترافيک ندارند و بعضي اوقات باعث و عامل اصلي تصادفات نيز هستند و به جاي ميادين و بلوارها و بريدگي هاي آزمايشي که با جداول و بلوک هاي بتني زائد ساخته مي شوند يا به جاي اينکه خيابانها را به صورت غير اصولي لکه گيري يا آسفالت کنيم که بيشتر از چند روزي دوام ندارند ويا به جاي ساخت تپه از چاله که طبق محاسبات مهندسي ،فشارو فرسايش با گذشت زمان باعث همسطح شدن اين تپه ها مي شوند که به خاطر وجود تلورانس مهندسي(%90) يا در همان حالت باقي مي مانند يا به حالت اوليه خود بر مي گردند ،اول مطالعه کنيم و بعد درست مهندسي کنيم و مقداري از اين بودجه را براي چاپ بروشور ونشريه و کتاب‌هاي قانون صرف کنيم و در اختيار رانندگان قرار دهيم. و مقداري را نيز براي تابلو ها و علائم رانندگي که به ندرت در سطح شهر ديده مي شوند. حال که در بعضي موارد ضعف هاي غير قابل اصلاح در امر شهر سازي و ساختارهاي زير بنايي حمل و نقل داخل شهري ديده مي شود بايد تمام توانمان را براي اصلاح و ترميم و ترقي فرهنگ شهر نشيني و رانندگي و رعايت حقوق شهروندان به کار گيريم.حل مشکل ترافيک باعث مي شود جلوي بسياري از حيف و ميل هاي بي مورد مثل به هدر رفتن زمان شهروندان ،سوختن بي مورد سوخت اتومبيل‌ها در صف هاي طولاني ترافيک وده‌ها مورد ديگر گرفته شود.

احمد دنيا مالي رئيس کميسيون عمران و حمل و نقل شوراي اسلامي شهر تهران در اين باره
مي گويد:"بدون توسعه حمل و نقل شهري، فرهنگ سازي ترافيکي معنا ندارد.فرهنگ سازي ترافيکي بدون توسعه حمل و نقل شهري بي معناست.توسعه ناوگان حمل و نقل شهري ارتباط مستقيمي در رفتار و اخلاق شهروندان دارد،وقتي که حمل و نقل شهري توسعه نداشته باشد شهروندان ناچار مي شوند از خودروي شخصي استفاده کنند که اين مهم منجر به ترافيک و آلودگي هوا مي شود.بايد حمل و نقل عمومي در شهر حاکميت داشته باشد،اين مهم دغدغه مديريت شهري است چرا که بسياري از مشکلات فعلي شهر تهران با گسترش و توسعه حمل و نقل عمومي از جمله مترو و اتوبوس برطرف مي شود."

خودروي شخصي امروزه در ايران خصوصاً در کلانشهرها با زندگي روزمره شهروندان عجين شده است و ترافيک و رخنه خودروي شخصي به زندگي شهري، يکي از مسائل مهم و پيچيده در مديريت شهري است. نقض قوانين راهنمايي و رانندگي، عدم جامعه پذيري الگوهاي رفتاري ترافيکي، عدم نظارت و کنترل اجتماعي بر کردارهاي ترافيکي، ناديده گرفتن فرهنگ صحيح رانندگي و رعايت نکردن حقوق عابرين پياده، ضعف دستگاه‌هاي اجرايي در برنامه‌ريزي شهري اغلب پيامدهاي جبران ناپذيري براي شهرها و شهروندان به همراه دارد.فرهنگ ترافيکي جزيي از فرهنگ کل حاکم بر جامعه است. حوصله، گذشت و احترام به حقوق ديگران سه ويژگي اصلي فرهنگ ترافيکي است. ترافيک و رفتارهاي ترافيکي آينه تمام‌نماي فرهنگ در جامعه است. رعايت نظم و توجه به حقوق ديگران و رعايت قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي يا عدم رعايت آن، وسيله و نماد مناسبي براي نشان دادن فرهنگ آن جامعه است.بسياري از معضلات ترافيک ريشه در همين مجموعه که فرهنگ ناميده مي‌شود، دارد؛ يعني هنگام رانندگي کليه آن عقايد، عادت‌ها، سنت‌ها و ارزش‌ها در رفتار ترافيکي ما تجلي پيدا مي‌کند.

عليرضا محمدي، فوق دکتراي برنامه‌ريزي شهري و مدرس دانشگاه محقق اردبيلي در اين باره مي گويد:"فقدان توجه به برنامه‌ريزي شهري يکي از علل مشکلات ترافيکي است.ما به جاي رشد دروني و رشد هوشمند شهري، شروع به ساخت وساز شهرک‌ها و نيز تفکيک زمين‌هاي کشاورزي و تبديل آنها به بافت‌هاي مسکوني کرده‌ايم. اين مسئله اغلب توسط نهادهاي دولتي انجام شده است.در اين شهرک‌ها چون خدمات شهري به خوبي ارائه نمي شوند، مردم به صورت آونگي به مرکز شهر رفت وآمد مي کنند و مشکلات ترافيک را زيادتر مي کنند.از خودروي شخصي به عنوان منبع درآمد استفاده مي کنيم که اين باعث اضافه شدن تاکسي‌ها به ناوگان حمل ونقل شهري مي شود. با وجود اقدامات و تلاش‌هاي شهرداري و متوليان حمل و نقل شهري، هنوز سامانة حمل و نقل عمومي به طور کارآمدي از طرف مردم استقبال نمي‌شود. اين موضوع تا حدودي به سرعت، کيفيت و پوشش شبکه حمل و نقل شهري مربوط است.فقدان آموزش‌هاي رسانه‌اي در خصوص فرهنگ حمل و نقل عمومي و کيفيت پايين زير ساخت‌ها و خدمات حمل ونقل اتوبوسي باعث مي شود شهروندان به اتوبوس‌ها وتاکسي‌ها در هنگام استفاده ضرر وارد کنند (ونداليسم يا تخريب‌گرايي)."

مقررات راهنمايي و رانندگي نوعي از هنجارهاي رسمي و مورد پذيرش جامعه بوده که هدف اصلي از وضع آن ها، برقراري نظم و رفاه و آسايش عمومي است. هرچند قانونگذار جهت جلوگيري از سرپيچي از اين قوانين، تنبيهاتي در نظر گرفته است. اما عامل نظارت قانوني، يعني پليس، به تنهايي قادر به کنترل و انضباط بخشي به تخلفات ترافيکي نيست. چرا که اولاً هزينه هاي مالي و زماني اين اجازه را نمي دهد ثانياً نسبت نيروهاي پليس به شهروندان به اندازه لازم براي برقراري نظم در همه مکان‌ها نيست. لذا پليس ناچار است به سمت شيوه هاي کم هزينه تر و کارآمدتر، که برگرفته از فرهنگها و سرمايه هاي فرهنگي و برآمده از متن جامعه باشد، حرکت نمايد. روش هايي که در آن ها ضمن آنکه عامل آن نظارت اجتماعي و جوشيده از درون افراد باشد؛ جريمه آن نيز توسط اجتماع و وجدان افراد بوده، از دوام و قوام دائمي و اساسي برخوردار باشد. ما بايد از طريق آموزش، فرهنگ‌سازي، شهرسازي پياده محور، رشد هوشمند شهري وآرام‌سازي ترافيک شهري، شهروندان را به فضاي زندگي در خيابان برگردانيم.همچنين با اجراي طرح هاي کارشناسي شده براي حل ترافيک و مشکلات ناشي از آن بسيار مي توان براي پيشگيري از اين معضل شهري قدم هاي مثبتي بر داشت.


منبع: روزنامه رسالتhttp://www.resalat-news.com/Fa/?code=253122


 نوشته شده توسط : Admin      در تاريخ : 1395/12/12        ساعت : 15:44     

تعداد نظرات (0)
بازگشت



امتیاز شما به این مطلب :  

     
نظر شما در مورد این مطلب :
     
نام :
آدرس سایت :  
ایمیل  :  
پیام * :
  1. کلیه مطالب عنوان شده باید  منطبق با  اصول و قوانین جمهوری اسلامی ایران باشد.
  2. مطالب پس از تایید مدیر سایت قابل مشاهده برای عموم خواهد بود.
  3. در صورت تمایل به  ثبت آدرس سایت  ، آنرا با فرمت http://www.yourWebSite.com  وارد نمایید.
  4. درصورت تمایل به ثبت  ایمیل ، آنرا با فرمت emailAddress@EmailProvider.com  وارد نمایید

نظرات دوستان

هيچ مقداري پيدا نشد